Wat is écht eten? (blog 1/11)

Waarom teruggaan naar hoe we gebouwd zijn de basis is van gezondheid.

Dit is het eerste blog uit een reeks van elf. In deze reeks nemen we je stap voor stap mee terug naar de basis van voeding. Geen trends. Geen diëten. Geen regels. Gewoon logica. Hoe het lichaam werkt en waarom veel moderne klachten daar precies vandaan komen.

We eten elke dag. Maar zelden staan we stil bij waarom we eten. Voeding is niet alleen iets lekkers of iets wat vult. Het is brandstof, bouwstof én informatie voor elke cel in je lichaam.

Wat je eet, vertelt je lichaam wat het moet doen. Energie maken. Hormonen aansturen. Ontstekingen remmen of juist aanzetten.Met andere woorden: je eten bepaalt of je systeem soepel draait of langzaam vastloopt.

De juiste brandstof voor je lichaam

Calorieën tellen lijkt vandaag het enige wat belangrijk is. Maar als dat het hele verhaal was, had niemand overgewicht of diabetes en was iedereen slank en gezond. Zo simpel werkt het lichaam niet. Calorieën zeggen natuurlijk wel iets. Eet je structureel maar 1000 calorieën, dan kom je tekort. Eet je structureel 4000 calorieën, dan is het waarschijnlijk te veel.

Maar de echte winst zit niet in het tellen, maar in wat je lichaam met die calorieën doet. Als je hormonen, stofwisseling en verzadigingssysteem goed werken, regelt je lichaam zelf hoeveel het nodig heeft. Het gaat dus niet alleen om hoeveel energie je binnenkrijgt, maar vooral waaruit je het haalt. De voedingskeuzes die je dagelijks maakt.

Je lichaam gebruikt voeding als brandstof, bouwmateriaal en sturingssysteem. Eiwitten bouwen en herstellen. Vetten zijn essentieel voor hersenen, cellen en hormonen. Koolhydraten leveren energie wanneer ze uit echte voeding komen. Vitamines en mineralen sturen dit hele proces aan. Deze stoffen maken we niet zelf. We zijn afhankelijk van wat we eten. Kies dus voeding die voedt, niet alleen vult.

Evolutie als startpunt voor écht eten

Om te begrijpen wat jouw lichaam écht nodig heeft, moeten we terug naar waar het gevormd is. Stel je de menselijke geschiedenis voor als een voetbalveld van 100 meter.

• De eerste 99,5 meter leefden we als jager-verzamelaars, midden in de natuur, etend wat groeide of leefde.

• De laatste halve meter staat voor de landbouwrevolutie, zo’n 10.000 jaar geleden.

• De laatste centimeters zijn de industriële en fastfoodrevolutie, het tijdperk van fabrieksvoedsel.
  

Ons DNA, onze spijsvertering en onze stofwisseling zijn gevormd tijdens die eerste 99,5 meter. We zijn geëvolueerd op voeding die de natuur leverde: vlees, vis, schaal- en schelpdieren, eieren, groenten, fruit, noten en knollen.

De afgelopen paar duizend jaar zijn biologisch gezien een fractie van een seconde. Te kort voor ons lichaam om zich aan te passen aan het moderne dieet. Ons lijf leeft dus nog steeds in de oertijd, maar onze omgeving niet meer. Daar ligt de oorzaak van veel moderne klachten. Een oerlijf in een kunstmatige wereld.

Wat er veranderde

Tijdens zo’n 2,5 miljoen jaar evolutie aten we wat de natuur rechtstreeks leverde: vlees en orgaanvlees, vis, schaal- en schelpdieren, eieren, groenten, knollen, noten, zaden, bosvruchten en fruit. Onbewerkt. Met de seizoenen mee. Van neus tot staart.

Op die brandstof functioneerde het lichaam uitstekend. We kregen automatisch voldoende eiwitten, de juiste vetzuren, stabiele energie en genoeg vitamines en mineralen.

Exact zo eten als toen hoeft niet. Maar de principes zijn tijdloos. Die veranderden pas toen de landbouw opkwam en we een gevarieerd en voedzaam dieet inruilden voor granen en koolhydraten. Met de industriële en fastfoodrevolutie kwamen suiker, plantaardige oliën en ultrabewerkte producten. Niet gemaakt om te voeden, maar om te prikkelen. Ons DNA bleef vrijwel hetzelfde. Ons eten niet.

We eten nu voedsel dat het lichaam nauwelijks herkent. We vullen onszelf, maar we voeden ons niet meer. Gezond eten gaat niet alleen over wat je eet, maar ook over de kwaliteit ervan. Dieren die buiten leven en eten wat ze horen te eten leveren voedzamer vlees dan dieren uit de intensieve veehouderij. Hetzelfde geldt voor planten. Hoe gezonder de bodem, hoe hoger de voedingswaarde. Niet de hoeveelheid telt, maar de kwaliteit.

Waarom écht eten werkt

Als je dit alles bij elkaar legt, ontstaat er een simpele conclusie. Ons lichaam is gebouwd op bepaalde voeding, in een bepaalde omgeving, met een bepaalde logica.Hoe verder onze voeding daarvan afwijkt, hoe meer het systeem gaat tegenwerken. Niet omdat het stuk is. Maar omdat het doet waarvoor het is ontworpen.

Echt eten is geen dieet en geen tijdelijke oplossing. Het is de rode draad door alles wat je tot nu toe hebt gelezen en door alle blogs die volgen. Echt eten betekent terug naar voeding die je lichaam herkent. Eten wat groeit of leeft. Wat bederft als je het laat liggen. Wat geen handleiding nodig heeft en geen marketingverhaal.

Het draait om biologie. Niet om trends of regels. Echt eten herstelt de balans tussen lichaam en omgeving, tussen voeding en energie, tussen hoofd en gevoel.

Het is geen beperking.Het is terug naar normaal.

Kort samengevat: wat is écht eten?

• We zijn geëvolueerd op pure, onbewerkte voeding

• Ons DNA is nauwelijks veranderd, onze voeding wel

• Gezondheid begint bij eten dat je lichaam begrijpt

👉 In het volgende blog lees je de acht richtlijnen van écht eten. Praktische handvatten om jouw voeding weer in lijn te brengen met hoe je gebouwd bent.

Bronvermelding 

• Kuipers, R. (2012). Fatty acids in human evolution: contributions to evolutionary medicine. Rijksuniversiteit Groningen, proefschrift. (n.d.). The Nutritional Characteristics of a Contemporary Diet Based Upon Paleolithic Food Groups. Colorado State University.

• Audette AJ, Anello F & Johnson RR (2021) Comparison of traditional indeigenous diet and modern industrial diets and their link to ascorbate requirement an status. J Orhomol Med. 36(1)

• Grappige RH. Fructose: het is "alcohol zonder de buzz". Adv Nutr. 2013 1 mrt;4(2):226-35. doi: 10.3945/an.112.002998. PMID: 23493539; PMCID: PMC3649103.

• Gläser KR, Wenk C, Scheeder MR. Effect of dietary mono- and polyunsaturated fatty acids on the fatty acid composition of pigs'adipose tissues. Arch Tierernahr. 2002 Feb;56(1):51-65. doi: 10.1080/00039420214178. PMID: 12389222.