Post covid klachten en post-virale syndroom na COVID

Seminar door Jeroen de Haas

Tijdens de lezing van Jeroen de Haas over het post-virale syndroom na COVID werd snel duidelijk waarom zoveel mensen zo lang blijven hangen in klachten. Niet omdat ze “pech” hebben, maar omdat er in het lichaam nog van alles gebeurt. De biologie liegt niet. In deze blog neem ik je mee door de lezing van Jeroen.

Samenvatting van de lezing over post covid klachten

Veel mensen die COVID hebben gehad, merken dat ze weken of maanden later nog steeds niet “de oude” zijn. Dat voelt frustrerend. De symptomen die blijven bestaan noemen we het post covid syndroom. COVID laat sporen achter in de darmen en de vaatwand, waardoor het immuunsysteem langer actief blijft. Niet heftig, maar net genoeg om je systeem uit balans te houden, waardoor jij je niet genoeg hersteld voelt.

Jeroen liet zien dat ongeveer 10 tot 30 procent van de mensen langdurige klachten houdt, afhankelijk van leeftijd en kwetsbaarheid. Die klachten zijn logisch te verklaren: het virus gebruikt je cellen als fabriek, beïnvloedt je immuunsysteem en geeft je energiefabriekjes een klap. Ook slapende virussen zoals EBV kunnen tijdelijk weer opspelen.

Herstel is mogelijk. Je lichaam wil vooruit. Met echte voeding, gerichte voedingsstoffen, ritme, rust en zonlicht kun je dat proces ondersteunen. Niet door harder te duwen, maar door mee te bewegen met wat je lichaam nodig heeft.

Verdieping: wat gebeurt er bij het post covid syndroom?

Het virus zelf: wat komt er eigenlijk van je lichaam binnen?

Een virus leeft niet. Het is een pakketje informatie dat één doel heeft: zichzelf laten kopiëren. COVID gebruikt daarvoor de ACE2-receptor, te vinden in longen, darmen, bloedvaten, hart en hersenen.

Zodra het zich hecht, brengt het zijn RNA je cel in. Dat RNA is een simpele boodschap: “maak meer van mij.” Je cel voert het uit, raakt uitgeput en sterft af. De nieuwe virusdeeltjes gaan door naar de volgende cel. COVID blijft niet op één plek. Het verspreidt zich makkelijk naar de darmen, waar een groot deel van je immuunsysteem zit. Dat verklaart waarom sommige mensen nog lang klachten houden.

Hoe COVID achterblijft en waarom jouw lijf dat voelt

Na de acute infectie lijkt het alsof je beter bent, maar onder de motorkap kan er nog van alles spelen. Dat komt doordat het virus niet altijd netjes volledig wordt opgeruimd. In de lezing legt Jeroen uit dat virusdeeltjes of stukjes daarvan kunnen achterblijven in de slijmvliezen, vooral in de darmen. En laat dat nu net de plek zijn waar een groot deel van je immuunsysteem woont.

Je kunt het zien als een rookmelder die blijft piepen omdat er nog ergens rook hangt. Niet genoeg voor brand, maar wel genoeg om je systeem onrustig te houden. Dat zorgt voor twee dingen:

• Je immuunsysteem blijft alert. Je slijmvlies afweer (sIgA) kan daardoor verhoogd zijn omdat je immuunsysteem denkt dat er nog iets speelt. Bij anderen is sIgA juist uitgeput omdat het systeem te lang op hoog toerental heeft gedraaid.

• Je darmflora verschuift. Door de infectie en de ontstekingsreactie verandert de balans tussen gunstige en minder gunstige bacteriën. Dat geeft meer prikkels, meer gevoeligheid en meer ruis.

Het gevolg voel je direct: een opgeblazen buik, minder energie, minder concentratie, sneller overprikkeld zijn. Het is geen “aanstellerij”, maar een logisch gevolg van een systeem dat nog niet volledig hersteld is. Je lichaam probeert orde te scheppen terwijl het nog signalen opvangt alsof er onrust is.

Waarom slapende virussen wakker worden

Jeroen gebruikte het voorbeeld van de koortslip. Het herpesvirus zit sluimerend in je zenuwcellen en wordt actief wanneer je immuunsysteem onder druk staat. COVID doet hetzelfde: het haalt remming weg bij virussen zoals EBV.

Daarom zie je klachten zoals opgezwollen klieren, keelpijn, extreme moeheid en een zwaar hoofd. Arginine kan virussen activeren, lysine remt het juist.

Wat jouw immuunsysteem doet: van overdrive naar uitputting

In de eerste fase na besmetting kan het immuunsysteem overdreven heftig reageren. In de fase erna zie je vaak een uitgebluste variant: nog wel actief, maar niet efficiënt. De ontsteking blijft laag smeulen. Het interferonsysteem werkt minder goed. Dat is het deel van je afweer dat als eerste moet roepen: “Virus gesignaleerd, iedereen aan het werk.”

Als dat alarmsysteem niet scherp staat, reageert je lichaam trager op virussen en blijft een infectie langer sudderen. De darmbarrière is gevoeliger. Alles bij elkaar kost dat veel energie. Het gevolg: je voelt je alsof je steeds maar op 60 procent van je capaciteit draait.

Waar je post covid klachten écht vandaan komen

Minder energie: mitochondriën krijgen klappen

Je mitochondriën zijn je motor. Tijdens COVID raken ze beschadigd. Ze maken minder ATP. Dan heb jij minder energie voor denken, herstellen en bewegen. Stoffen die daarin meespelen zijn onder andere Q10, taurine en selenium.

Bloedvaten en microstolsels

Het endotheel, de binnenkant van je bloedvaten, kan na COVID wat gevoeliger zijn. Daardoor stroomt je bloed soms minder makkelijk door, en dat voel je sneller dan je denkt. Je merkt het bijvoorbeeld aan wat meer hartkloppingen, koude handen of voeten, lichte druk op de borst of dat je bij inspanning sneller buiten adem bent dan normaal. Het zijn geen extreme signalen, maar kleine hints dat je bloedvaten tijd nodig hebben om te herstellen.

IJzer te laag

Het lichaam verhoogt hepcidine om virussen minder toegang te geven tot ijzer. Tijdens een infectie haalt je lichaam ijzer uit de bloedbaan en slaat het tijdelijk op in veilige opslag. Virussen hebben ijzer nodig om zich te vermenigvuldigen. Door het ijzer weg te halen bij de virussen, maakt je lichaam het hen moeilijker om te overleven. Slim en beschermend, maar jij voelt het: minder ijzer in je bloed betekent minder energie voor je spieren en je brein.

Darm–brein-as

Als je darmen onrustig zijn, is je hoofd dat vaak ook. Je darmen en je brein praten de hele dag met elkaar via zenuwen, hormonen en ontstekingssignalen. Als er in je darmen onrust ontstaat, merkt je brein dat meteen. Je stemming zakt sneller weg, je concentratie wordt korter en prikkels komen harder binnen.

Herstel: wat je vandaag al kunt doen

Herstel draait niet om grote plannen of perfecte schema’s. Het begint bij kleine keuzes die je elke dag maakt. Rustig, haalbaar en zonder druk. Je lichaam heeft lang in de overlevingsstand gestaan en moet weer leren dat het veilig is.

Alle praktische adviezen hieronder komen rechtstreeks uit de lezing van Jeroen. De keuzes hieronder zijn gericht op de plekken waar COVID het hardst heeft geraakt: immuunsysteem, darmen, energieproductie en zenuwstelsel.

Echte voeding: je bouwt jezelf elke dag opnieuw

Herstel begint met voeding die weinig ruis geeft. Groenten met kleur, vlees of vis, knollen, eieren, noten en bessen. Eten dat je lichaam herkent. Hoe simpeler, hoe beter het systeem tot rust komt.

Supplementen: geen magie, wel gerichte ondersteuning

Vitamine D3 en K2 ondersteunen je immuunsysteem en bloedvaten. Vitamine C helpt ontsteking remmen. Zink en selenium ondersteunen antivirale systemen. Omega-3 brengt ontstekingsremming in balans. Taurine ondersteunt je zenuwstelsel. Quercetine kalmeert mestcellen. Q10 helpt je mitochondriën. Lactoferrine ondersteunt de ijzerhuishouding.

Leefstijl: de basis die je systeem weer vertrouwen geeft

• Bewegen

Niet forceren, wel bewegen: wandelen, fietsen, lichte kracht. Binnen je daglimiet.

• Chronische stress omlaag

Een paar keer per dag laag ademen: 4 seconden in, 6 seconden uit.

• Slaap

Vaste tijden, minder schermen, donkere slaapkamer.

• Bioritme

Ochtendlicht aan, avondlicht uit.

• De zon: je vergeten medicijn

Buitenlicht geeft een signaal van veiligheid. Zodra je systeem veiligheid voelt, kan het herstellen.

Afsluiting

Herstel na COVID vraagt geduld, maar het is geen mysterie. Je lichaam werkt elke dag in jouw voordeel. Met voeding die klopt, ritme dat past en ondersteuning die richting geeft, beweeg je langzaam maar zeker vooruit. Eén stap per dag is genoeg.